સરકારે યુનિવર્સિટીઓની સ્વતંત્રતા છીનવી ન જોઈએ, ગુજરાત પબ્લિક યુનિવર્સિટી બિલ મુદ્દે કોંગ્રેસ પ્રમુખ ગોહિલે મુખ્યમંત્રીને કરી અપીલ

 સરકારે યુનિવર્સિટીઓની સ્વતંત્રતા છીનવી ન જોઈએ, ગુજરાત પબ્લિક યુનિવર્સિટી બિલ મુદ્દે કોંગ્રેસ પ્રમુખ ગોહિલે મુખ્યમંત્રીને કરી અપીલ

Gujarat Public University Bill 2023


  • 11 પબ્લિક યુનિવર્સિટીઓ પર રહેશે સરકારી નિયંત્રણ, જાણો શું છે જોગવાઈઓ
  • આ બિલનો ડ્રાફ્ટ બહાર આવ્યા બાદ રાજ્યમાં વિરોધ શરૂ થયો હતો
  •  રાજ્ય સરકારે ચોમાસુ સત્રના અંતિમ દિવસે આ બિલને યાદીમાં મૂક્યું છે.
  •  ભૂતકાળમાં અનેક વખત આ બિલ રજૂ કરવાના પ્રયાસો થયા છે.
  •  વિધાનસભામાં ભાજપની બહુમતી હોવાને કારણે આ વખતે તે પસાર થવાની ધારણા છે.


Gujarat Public University Bill 2023 :

ગુજરાત વિધાનસભાના ચોમાસુ સત્રના અંતિમ દિવસે રજૂ થનાર ગુજરાત પબ્લિક યુનિવર્સિટી બિલ 2023 ને લઈને રાજકારણ ગરમાયું છે. શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ બાદ કોંગ્રેસે હવે મુખ્યમંત્રી પાસે માંગ કરી છે કે યુનિવર્સિટીઓની સ્વતંત્રતા છીનવી લેતું બિલ રજૂ કરવામાં ન આવે. આ બિલ ભૂતકાળમાં ચાર વખત ફગાવી દેવામાં આવ્યું છે.

કોંગ્રેસ અને આમ આદમી પાર્ટીના વિરોધ વચ્ચે, ગુજરાત સરકારે  વિધાનસભામાં બહુમતી સાથે ગુજરાત પબ્લિક યુનિવર્સિટી બિલ 2023 પસાર કર્યું છે. ગુજરાતની 11 સાર્વજનિક યુનિવર્સિટીઓ માટે નવી જોગવાઈઓ સાથે બિલ લાવવામાં આવ્યું હતું, જેને   બહુમતી સાથે સરકારે પસાર કર્યું હતું.

ગુજરાત પ્રદેશ કોંગ્રેસના પ્રમુખ શક્તિસિંહ ગોહિલે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલને પત્ર લખીને ગુજરાત પબ્લિક યુનિવર્સિટી બિલને વિધાનસભામાં રજૂ કરવામાં નહીં આવે તેવી વિનંતી કરી હતી. આ અંગે ગોહિલે સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ પણ કરી છે. આ બિલ આજે વિધાનસભામાં રજૂ થવાનું છે. રાજ્યમાં છેલ્લા ઘણા દિવસોથી આને લઈને વિરોધ થઈ રહ્યો છે. રાજ્યની યુનિવર્સિટીઓના શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થીઓનો આરોપ છે કે આ બિલથી યુનિવર્સિટીઓની સ્વાયત્તતા ખતમ થઈ જશે અને સરકારી નિયંત્રણમાં વધારો થશે. મુખ્યમંત્રીને લખેલા પત્રમાં ગોહિલે કહ્યું છે કે તેઓ તેમને 'કોમન યુનિવર્સિટી એક્ટ' પર પુનર્વિચાર કરવા વિનંતી કરે છે જે ગુજરાતની શિક્ષણ પ્રણાલીને વધુ નુકસાન પહોંચાડે છે. આ બિલથી યુનિવર્સિટીઓની સ્વતંત્રતા ખતમ થઈ જશે. પહેલા આ બિલનું નામ ગુજરાત કોમન યુનિવર્સિટી બિલ હતું, હવે સરકારે તેને બદલીને ગુજરાત પબ્લિક યુનિવર્સિટી બિલ કર્યું છે.

 

નવા કાયદામાં શું છે જોગવાઈઓ :


  •  યુનિવર્સિટીના વાઈસ ચાન્સેલરનો કાર્યકાળ પાંચ વર્ષનો રહેશે.એક ટર્મ પૂર્ણ થયા બાદ બીજી યુનિવર્સિટીના કુલપતિની પાંચ વર્ષ માટે પુનઃ નિમણૂક કરી શકાશે.
  •  યુનિવર્સિટીના વહીવટ અને સંચાલનમાં બોર્ડ ઓફ મેનેજમેન્ટ, એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ અને એકેડેમિક કાઉન્સિલ મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.
  •  આ કાયદા દ્વારા 11 યુનિવર્સિટીઓમાં પ્રવેશ, અભ્યાસ અને પરીક્ષા પદ્ધતિમાં એકરૂપતા આવશે.
  •  યુનિવર્સિટીઓમાં સેનેટ અને સિન્ડિકેટની જગ્યાએ મેનેજમેન્ટ બોર્ડ કામ કરશે
  •  યુનિવર્સિટીના વાઈસ ચાન્સેલર દ્વારા કોલેજના શિક્ષકો, આચાર્યો, યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસરો અને પ્રમુખોની નિમણૂંકમાં 33% મહિલા સભ્યોની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
  •  યુનિવર્સિટી તેના સક્ષમ અધિકારીની મંજૂરીથી નવા કાર્યક્રમો, નવા અભ્યાસક્રમો શરૂ કરવા માટે સ્વાયત્ત હશે.
  •  યુનિવર્સિટી વિદ્યાર્થીઓને એક્સટર્નલ તરીકે ડિગ્રી આપી શકે છે. ઓનલાઈન કોર્સ તૈયાર કરી શકે છે. ડિસ્ટન્સ કોર્સ પણ કરી શકે છે.


શા માટે વિરોધ છે?

  કોંગ્રેસનો આરોપ છે કે સરકાર સાર્વજનિક યુનિવર્સિટીઓ સંબંધિત ગુજરાત પબ્લિક યુનિવર્સિટી બિલ 2023 દ્વારા યુનિવર્સિટીઓની સ્વતંત્રતા છીનવી રહી છે. કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે આ કાયદો વિદ્યાર્થીઓનું પ્રતિનિધિત્વ ખતમ કરશે અને સેનેટ-સિન્ડિકેટ સિસ્ટમને પણ નષ્ટ કરશે. આ બિલને કારણે પ્રોફેસરો યુનિવર્સિટી સિવાય ક્યાંય પણ પોતાનું જ્ઞાન આપી શકશે નહીં અને ન તો તેઓ કોઈ સામાજિક અભિયાનમાં જોડાઈ શકશે.અગાઉ વિદ્યાર્થીઓ અને પ્રોફેસરોએ પણ આનો વિરોધ કર્યો હતો જેને સરકારે રાજકીય વિરોધ ગણાવ્યો હતો. સૌથી મોટો આરોપ એ છે કે આ કાયદાથી યુનિવર્સિટીઓની સ્વાયત્તતા ખતમ થઈ જશે અને સરકારનું નિયંત્રણ વધશે.


શું બદલાશે?

  •  જો ગુજરાત પબ્લિક યુનિવર્સિટી બિલ-2023 પસાર થશે, તો રાજ્ય સરકાર નિમણૂક, પ્રોફેસરોની બદલી, યુનિવર્સિટીની કામગીરી અને સરકારી અનુદાન સંબંધિત મહત્વના નિર્ણયો લેશે. 
  •  આ સિવાય તમામ સરકારી યુનિવર્સિટીઓના એક્ટ પણ રદ્દ થઈ શકે છે. 
  •  રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ હેઠળ, રાજ્ય સરકારે ગુજરાત પબ્લિક યુનિવર્સિટી બિલ-2023 ના ડ્રાફ્ટની જાહેરાત કરી અને 12 ઓગસ્ટ સુધી સૂચનો આમંત્રિત કર્યા.
  •  આ પહેલા આ બિલને વિધાનસભામાં ચાર વખત નામંજૂર કરવામાં આવ્યું છે. ત્યારે ફરી એકવાર સરકાર આ બિલને વિધાનસભામાં રજૂ કરવા જઈ રહી છે. 
  •  કોંગ્રેસ પહેલાથી જ આ બિલનો વિરોધ કરી રહી છે, હવે વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકો પણ આ બિલના વિરોધમાં જોડાયા છે. 
  •  કુલ 11 યુનિવર્સિટીઓ તેનાથી પ્રભાવિત થશે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે યુનિવર્સિટીમાં સેનેટ અને સિન્ડિકેટની ચૂંટણી નહીં થાય.


યુનિવર્સિટીઓ પર સરકારનું નિયંત્રણ વધશે:

  •  સરકારની મંજૂરી બાદ જ ભરતી કરવામાં આવશે
  •  ગ્રાન્ટનો ઉપયોગ વિકાસના કામો માટે કરવામાં આવશે નહીં.
  •  યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસરો ટ્યુશન આપી શકશે નહીં
  •  યુનિવર્સિટીનું નાણાકીય વર્ષ રાજ્ય સરકાર મુજબ રહેશે.

 આ યુનિવર્સિટીઓને અસર થશે

 ગુજરાત સરકારના આ વિધેયક સાથે આ  યુનિવર્સિટીઓને અસર થશે :

  • બરોડાની મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટી, 
  • ગુજરાત યુનિવર્સિટી, 
  • સરદાર પટેલ યુનિવર્સિટી, 
  • સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી, 
  • મહારાજા કૃષ્ણકુમારસિંહજી ભાવનગર યુનિવર્સિટી, 
  • હેમચંદ્રાચાર્ય ઉત્તર ગુજરાત યુનિવર્સિટી,
  •  ડૉ.બાબા આંબેડકર ઓપન યુનિવર્સિટી, 
  • ક્રાંતિગુરુ શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા કચ્છ યુનિવર્સિટી,
  •  ભક્ત કવિ નરસિંહજી, 
  • મહારાજા કૃષ્ણકુમારસિંહજી ભાવનગર યુનિવર્સિટી,
  •  ડૉ. મહેતા યુનિવર્સિટી 
  •  ગુરુ ગોવિંદ યુનિવર્સિટી.


 શિક્ષણવિદો પણ વિરોધમાં છે

  ગુજરાતના શિક્ષણશાસ્ત્રી હેમંતકુમાર શાહનું કહેવું છે કે કોમન યુનિવર્સિટી એક્ટ ઉચ્ચ શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં સરકારને સરમુખત્યાર બનાવશે. બંધારણની કલમ 19 જણાવે છે કે નાગરિકોને વાણી અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા છે. પરંતુ યુનિવર્સિટી અને કોલેજોના પ્રોફેસરોને સંપૂર્ણ રીતે ચૂપ કરવા માટે આ કાયદો લાવવામાં આવી રહ્યો છે. સરકાર સમગ્ર વહીવટ સંભાળવા માંગે છે. જો આમ થશે તો યુનિવર્સિટીઓ સચિવાલયના શિક્ષણ વિભાગ જેવી બની જશે. જો આ કાયદો પસાર થશે તો એવું લાગે છે કે ઉચ્ચ શિક્ષણ ક્ષેત્ર સંપૂર્ણપણે સરકારની ગુલામીમાં આવી જશે. તેથી આ કાયદો પસાર થવો જોઈએ નહીં.

યુનિવર્સિટીઓની સ્વાયત્તતા પર ગુજરાત સરકાર શું કહે છે?

 સરકારનું કહેવું છે કે અમે આ બિલ નેશનલ એજ્યુકેશન પોલિસી અનુસાર લાવ્યા છીએ અને તેનાથી યુનિવર્સિટીઓની સ્વાયત્તતા વધશે. ગુજરાત સરકારે એવો દાવો કર્યો છે કે પારદર્શક વહીવટનું ઉત્તમ ઉદાહરણ બેસાડતા, કાયદાનો પ્રારંભિક ડ્રાફ્ટ 15 દિવસ માટે જાહેર ડોમેનમાં મૂકવામાં આવ્યો હતો અને સૂચનો આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા. 140 હિતધારકો તરફથી કુલ 238 સૂચનો મળ્યા હતા. જેમાંથી 30 સૂચનો એક્ટમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે અને 40 સૂચનો કાયદા કે વટહુકમમાં સામેલ કરવામાં આવશે. એવા અન્ય સૂચનો છે જે યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશનની જોગવાઈઓ અનુસાર નથી અથવા નીતિ ફેરફારો માટેના સૂચનો છે.


Post a Comment

0 Comments